Любовь һәм Владимир Зайцевлар гаилә бәхете, Чистайга тугрылык һәм хезмәт династиясен булдыру турында

Һәр кешенең тормыш кыйммәтләре турында үз күзаллаулары бар. Любовь Николаевна һәм «Бетар» фирмасы президенты Владимир Иванович Зайцевлар гаиләсендә иң зур кыйммәт – тату гаилә һәм нык туганлык бәйләнешләре. 

Гаилә башлыгы Иван Дмит­риевич Зайцев исән чакта ук өч улының олысы Владимир: «Барысы да минем белән янәшә яшәячәк», дип белдергән, бу аның балаларына һәм булачак оныкларына гына кагылмаган. Бу акыллы һәм дөрес карар булып чыга. 

– Минем бала чагым һәм яшьлегем кешеләр безнең гаять зур илебез буйлап яңа шәһәрләр төзү, Себерне, нефтьле районнарны үзләштерү өчен йөргән вакытка туры килде, – дип сөйли Владимир Иванович. – Туган кешеләр еллар буе бер-берсен күрмәделәр, бик сирәк аралаштылар, туганлык бәйләнешләре юкка чыкты. Ә бит бердәм гаилә тормыштагы теләсә нинди проблемаларга каршы тора ала һәм әгәр гаиләнең һәр әгъзасы аңа үз хезмәтенең, бер-берсен ярату һәм хөрмәт итүнең бер өлешен салса, уңыш сизелерлек булачак.    

Владимирга студент чакта һәм диплом проектын язганда Мәскәүдә эшләргә туры килгән, ә егет белемле генә түгел, ә бик актив булганлыктан, предприя­тие җитәкчелегенә ошамый кала алмаган, шуңа күрә аңа Ватаныбыз башкаласында калырга, уңышлы карьера төзергә тәкъдим иткәннәр, хәтта Мәскәүгә эшкә җибәрсеннәр өчен институтка соратып алу белән мөрәҗәгать иткәннәр. Яшь белгеч ниндидер мизгелдә чыннан да беркайчан да Чистайга кайтмаячакмын дип уйлаган. Әмма кешеләрнең мегаполиста ничек яшәвенә карап, күп нәрсәне аңлаган һәм барлык уңай һәм тискәре якларны бәяләп, шундый җавап биргән: «Мәскәү – бик матур шәһәр, ләкин миңа – туган шәһәрем, әти-әнием, урамнарыбыз, табигатебез, Чулман елгасы һәм башкалар кирәк. Белемемне һәм сәләтемне туган шәһәрем үсешенә юнәлтәсем килә». Иван Дмитриевич та улының карарын хуплаган. 
Барысы да гаиләдән, кешенең ничек тәрбияләнүеннән, аңа кем үрнәк булуыннан башлана дип дөрес әйтәләр. Хезмәт сөючәнлекне һәм актив тормыш позициясен Владимир Иванович үз әти-әнисеннән сеңдергән. Чистайга кайткач, ул сәгать заводына, 23нче цехка эшкә урнаша, гади эштә тәҗрибә туп­лый, ә яшь эшченең оештыру сәләтен бик тиз күреп алалар. Тиздән 23нче цехның пластмасса участогын җитәкләргә тәкъдим итәләр, бу егет өчен көтелмәгән хәл була, ләкин ризалашырга туры килә. Ул яңа вазифасын яхшы башкарган, чөнки җитештерү мәсьәләләрен дә хәл итә алган һәм, әгәр таләп ителсә, җиһазларны ремонтлау белән дә үзе шөгыльләнгән, кешеләр белән сөйләшә белгән, моның өчен аны хөрмәт иткәннәр һәм аның башлангычларын һәм инициативаларын хуплаганнар. Ә алга таба хезмәт баскычы буйлап күтәрелү сәгать заводының җитәкче составына китерә. 
Владимир Иванович өчен производство мәсьәләләре һәрвакыт беренчел әһәмияткә ия, ул булачак эшләнмәнең перспективасын, хәтта башта киң кулланылышка кертелмәгән һәм югары дәрәҗәдә танылуга ия булмаганны да, исәпләп чыгара белгән. Иң катлаулы чорда, заводның күп кенә җитәкче хезмәткәрләре яңа эшләнмәнең кирәклегенә ышанмаган һәм боларның барысын да буш ният һәм акчаларны нигезсез исраф итү дип санаган вакытта, тиздән су исәпләгече киң кулланылыш табар дип өметләнгән заводның генераль директоры Владислав Валентинович Цивилин Зайцевка мөрәҗәгать итә һәм уңай нәтиҗәгә өметләнеп, проблеманы хәл итүне аңа ышанып тапшыра. Владимир Иванович производствоны җитәкли, чөнки барыннан да элек, эшсез калырга мөмкин булган кешеләр турында уйлый. Аның актив гамәлләре нәтиҗәсендә яңа юнәлеш әкренләп көчәя башлый, ә алга таба ул энергия чыганакларын исәпкә алу приборлары эшләп чыгару буенча мөстәкыйль предприятие оештыра, ул бүген респуб­ликабыздан читтә дә билгеле.  
Владимир Иванович күп еллар «Бетар» фирмасы президенты булып тора, аның башында аның өлкән улы Антон, директор урынбасарлары булып кече улы Александр, ир туганы Юрий Иванович тора, аның кызы Ирина да «Бетар»да эшли. Менә шулай бер шәһәрдә генә яшәп калмыйча, гаилә әгъзаларының бер өлеше бер предприятиедә эшли һәм хезмәт династиясе дигән горур исем йөртә, чөнки буыннар дәвамчанлыгы сәгать һәм прибор җитештерүләрендә һәрвакыт кадерләнә һәм бәяләнә.
Владимир Иванович сөйлә­шү­дә күп тапкырлар аның өчен тормышта иң мөһиме гаилә икәнлегенә басым ясый. Өстәвенә, гаилә сүзнең киң мәгънәсендә. Гаилә – ул ике яраткан кешенең берлеге, аларның балалары һәм онык­лары, әти-әниләре, туганнар, эштәге коллектив. 
Үзенең булачак юлдашын сайлауга, җаваплы ир кешегә хас булганча, Владимир Иванович ныклап якын килә һәм булачак хатынының матурлыгына һәм сөйкемлелегенә генә түгел, ә аның эчке дөньясына, холкына да игътибар итә, нәкъ менә шушы кешенең аңа гомере буена кирәк икәнен тоя. Ә кыз тәэсир калдыру өчен үзен ничектер үзенчәлекле итеп «күрсәтергә» тырышмаган. Ул булачак иренең йөрәген зыялы булуы, кызыксынулары һәм күп кенә нәрсәләргә карашлары белән яулап алган, аларның күпчелеге бәхетле тормыш өчен мөһим булган.
– Люба бик йомшак, игелекле, сүзгә килми торган, гаилә учагын саклый торган булып чыкты, – ди Владимир Иванович. – Мин аның күңел җылысын, кайгыртуын тойдым. Аның белән уңайлы. Сүз уңаеннан, Любовь Николаевна, журналист буларак, үзенең хезмәт карьерасын безнең заводта радиода башлады, ә аннары берничә ел «Чистопольские известия» газетасының җаваплы сәркатибе булып эшләде. Без бер-беребезнең әти-әниләренә, туганнарына бертигез ихтирам белән карадык. Ике кешенең берлеге никадәр нык булуы үз гаиләләрен дөрес төзи алуларына бәйле. Узган ел без Любовь Николаевна белән бергә яшәүнең 50 еллыгын билгеләп үттек. Шушы еллар дәвамында безнең өйдә беркайчан да зур конфликтлар булмады, чөнки без бер-беребезгә хөрмәт, мәхәббәт белән карадык, ә гаепләүләр һәм амбицияләр урынына бер-беребезне тыңларга, аңларга һәм уртак карар табуга өстенлек бирдек. 

Гаиләдә алдынгы роль кемнеке дигән сорауга Владимир Иванович бер секундка да шикләнмичә җавап бирде: 

– Әлбәттә, минеке. Ә башкача булуы мөмкинме соң? Мин ир-ат, гаиләне алып бару – акча эшләү, хатынымны, балаларымны барлык кирәкле әйберләр белән тәэмин итү, үз өстемә җаваплылык алу минем бурыч. Һәм мин моны эшләдем һәм эшлим. Хатын-кызның башка бик мөһим роле бар – ул әни булу. Любовь Николаевна – балаларыбызның әнисе, ул аларга гомер биргән һәм бу роль әһәмияте буенча башка бернинди роль белән дә чагыштырырлык түгел. Люба оста итеп гаиләдә уңайлыклар тудыра, аның хатын-кыз зирәклеге аркасында гаиләдә гармония һәм тәртип хөкем сөрә. Эш көненнән соң өеңә, сине көткән, сиңа тыныч булган, синдә ышанычлы яклау һәм таяныч күргән җиргә кайту – бәхет. Ә син игелек, мәхәббәт, ихтирам энергиясен алып, күңелең белән ял итәсең.

Без бер-беребездән яхшылыкка өйрәндек. Безнең өйдә сүгенү сүзләре ишетү мөмкин түгел һәм бу Любаның казанышы. Ул кайчандыр: «Рәнҗетә торган сүз әйтү җиңел һәм гафу үтенгәннән соң аны гафу итәргә мөмкин, ә менә күңелдәге төер озакка, бәлки, мәңгегә калырга мөмкин», – дигән иде. Бу сүзләр минем хәтердә уелып калды. Ул бит чын-чынлап хаклы. Шуңа күрә, начар кәеф булганда, нәрсәдер әйткәнче, мин кешене рәнҗетмәс өчен уйлаячакмын. Без улларыбызны да гаиләдә мөнәсәбәтләрне нәкъ шулай төзергә өйрәтәбез. Әйе, алар үзләре дә инде олылар, уңышлы кешеләр, аларның һәркайсының гаиләсе бар, ә безне биш онык сөендерә, әмма моңа сәбәп булса, кисәтүләр ясарга курыкмыйбыз. Любовь Николаевна белән без гаиләдә хәзер иң өлкәннәре, шулай булгач, ачуланырга да, мактарга да, киңәш бирергә дә хакыбыз бар. Сүз уңаеннан, оныкларыбыз турында, аларның иң зурлары – Полина һәм Мирон гаилә традициясен дәвам итәләр – Казан милли тикшеренү техник университетында «Приборлар төзү» юнәлеше буенча укыйлар.
Владимир Иванович белән Любовь Николаевна, чыннан да, күп нәрсәгә хокуклы, алар үрнәк гаилә корганнар, горурлыклары һәм ышанычлы ярдәмчеләре булган улларын тәрбияләүгә күп көч куйганнар. Антон һәм Александр – грамоталы белгечләр һәм сәләтле җитәкчеләр. Антон Владимирович активлыгы белән әтисенә охшаган – хәйриячелек белән күп шөгыльләнә, инде өченче тапкыр шәһәр Советы депутаты итеп сайланды, шәһәрне үстерү һәм төзекләндерү мәсьәләләрен хәл итү буенча территориаль иҗтимагый совет кысаларында зур эш алып бара.
Владимир Иванович балаларын да, туганнарын да беркайчан да ярдәмсез калдырмады һәм калдырмаячак, кемнеңдер нәрсәгәдер мохтаҗ булуына ул юл куймаячак – аның принцибы шундый. Бу, сүз уңаеннан, туганнарына гына түгел, ә авыр хәлләрдә аңа ярдәм сорап мөрәҗәгать итүчеләргә һәм аны алучыларга да кагыла. Якын кешеләре аның аталарча мөнәсәбәтен, һичшиксез, кадерлиләр һәм аңардан кешеләргә яхшылык алып килергә өйрәнергә тырышалар.
Озак еллар хезмәт тормышында Владимир Иванович күп нәрсәгә өйрәнә, ул эшсез тора алмый. Бу аның характерына хас түгел. Любовь Николаевна барлык өй эшләрен, шулай ук тормыш иптәшенең сәламәтлеген һәм эмоциональ кәефен контрольдә тоткан арада, ул хезмәтен дәвам итә.
Зайцевлар гаиләсе башлыгы бүген – үзенең күп елларын Чистайның «Восток» сәгать заводына багышлаган кеше, анда җитештерүдә дә, җитәкче вазифаларда да эшләгән – профсоюз комитеты рәисе урынбасары, партком сәркатибе урынбасары, кадр­лар буенча генераль директор урынбасары, прибор продукциясе җитештерү буенча генераль директор урынбасары, директорлар советы рәисе булган. Ул – энергия чыганакларын исәпкә алу приборлары, шулай ук башка кирәкле әйберләр җитештерүче шәһәрне төзүче предприятиегә нигез салучыларның берсе. Ул – җәмәгать эшлеклесе дә, туган шәһәренең үсешенә һәм чәчәк атуына зур өлеш кертүче танылган иганәче дә һәм бу мәхәббәт Ватаныбыз башкаласында калу тәкъдименнән дә көчлерәк булып чыга. Владимир Иванович – даими рәвештә иҗтимагый эшләр үзәгендә булган хезмәт сөюче, шәһәрнең директорлар Советында булган, анда күп кенә мөһим мәсьәләләр буенча карарлар кабул ителгән, шәһәрнең башкарма комитеты әгъзасы булган. Спортка, мәдәнияткә, әһәмиятле социаль проектларга ярдәм итә һәм, шәһәр җитәкчелеге инициативаларын тормышка ашыруга шәхси акчаларын кертеп, үз идеяләрен дә тормышка ашыра, бигрәк тә кешеләр сәламәтлеге турында кайгырту, яшьләргә рухи һәм әхлакый тәрбия бирү планында, моның өчен аңа шәһәр халкы рәхмәтле. Владимир Иванович үзенең Чис­тай һәм шәһәр халкы өчен башкарган эшләре турында сөйләргә яратмый, һәм, бәлки, күпләр хәтта КАИ-КНИТУның «Восток» Чистай филиалы янындагы скверны бизәгән арыслан сыннарын да, көн саен йөзләгән кеше йөри торган беренче һәм икенче микрорайоннарга илтүче тротуарны, Энгельс урамы архитектурасына уңышлы туры килгән «Бетар»ның матур бинасын, шәһәрнең үзәк тарихи өлешендәге Чистай сәүдәгәрләре стилендә төзелгән бинаның – аның эше, инициативасы, финанс кертемнәре булуын белмидер. Православие һәм мөселманнарның изге урыннарына кертемнәр, тарихи биналардагы мемориаль такталар, музей-күргәзмә комплексында Чистайның «Восток» сәгать заводы музеен булдыру, Галактио­ново поселогына юл буенда утыртылган агачлар, алар бүген яшел массивлары белән сөендерә, хәтта узган елларда безнең шәһәрдә күп кенә танылган артистларның булып, чистайлыларны үз иҗаты белән сөендерүе дә – болар да шулай ук аның инициативасы, шәхси өлеше һәм хезмәте. 
Тагын озак санап булыр иде. Кемдер: «Аңа бу нәрсәгә кирәк?» – дип әйтер. – Җитештерү белән шөгыльлән һәм тыныч яшә». Җавап гади. Беренче чиратта, кем өчен?  Кешеләр өчен. Шәһәребез тагын да матуррак, тагын да уңайлырак булсын, аның йөзе дистә еллар буе халыкны гына түгел, күпсанлы кунакларны да сөендерсен өчен. Владимир Иванович Зайцев хаклы рәвештә үзенә бирелгән «Чистай шәһәренең Мактаулы гражданины» исеменә лаек, чөнки ул шәһәребезнең елъязмасына, аның тарихына язылган игелекле эшләре белән мактауга лаек. Бу эшләрнең барысында да гаиләнең казанышы бармы? Әлбәттә. Кеше гаиләдә бәхетле булганда, ә Владимир Иванович белән Любовь Николаевна шундыйлар, аның барысын да бәхетле итәсе килә һәм ул моны чын күңелдән һәм яратып эшли.  

Маргарита Наумова