«Кама таңнары» Чистайда балкыды:

Ел саен үткәрелә торган «Кама таңнары» пленэрының эш йомгакларын тәкъдим иткән күргәзмә ачылды. Чистай музей-тыюлыгының музей-күргәзмә комплексында урнаштырылган экспозициядә Россиянең төрле төбәкләреннән Чистай епархиясенең борынгы храмнарын сурәтләгән рәссамнарның эшләре тәкъдим ителде.

Иҗат дөньясында торган саен таныла барган проект пленэрда эшләү өчен июль аенда килгән рәссамнарны берләштерде. Аларның максаты – рәсем ясау гына түгел, ә архитектура мирасын саклауга да игътибар җәлеп итү.

«Безнең төп бурыч – мизгелне туктату. Храмнарны бүгенге көндә ничек бар, шулай, барлык замана эзләре белән тарихта саклансын өчен сурәтләү. Һәм бер үк вакытта аларны кешеләргә күрсәтү, киң җәмәгатьчелеккә җиткерү. Без эшләребезне меценатлар һәм хәйриячеләр күрерләр һәм бу изге урыннарга элеккеге тормышларын кайтарырга ярдәм итәрләр дип өметләнәбез», – дип сөйләде ТР Рәссамнар берлеге сәркатибе һәм «Кама таңнары» пленэрын оештыручы Антонина Елисова.

Оештыручылар сүзләренә караганда, мондый пленэр уздыру идеясе күптән барлыкка килгән, ләкин аны тормышка ашыру 2023 елда гына мөмкин булган.

– Пленэр уздыру идеясе күптәннән бар иде, – дип билгеләп үтте ТР Рәссамнар берлеге идарәсе рәисе Альберт Шиабиев.  Әмма аны 2023 елда, епископ Пахомий фатихасыннан соң гына тормышка ашыра алдык. Ул вакытта без беренче тапкыр җыелдык һәм Чистай епархиясенең борынгы храмнарына этюдлар ясарга киттек һәм шуннан бирле проект яши һәм үсә. Киләсе ел «Кама таңнары» өчен юбилей елы һәм без аңа яңа көчләр һәм идеяләр белән киләбез, – диде Альберт Хазинур улы. – Проект үсте, аның турында беләләр, һәм бу, һичшиксез, безне аны тагын да яхшырак итәргә рухландыра.

Рәссамнар Чистай, Алексеевск һәм Спас районнарында эшләгәннәр. Иҗат өчен объектларның берсе Спас районының Тәнки авылында 1857 елда төзелгән Троица чиркәве була.

– Юл якын түгел иде – храм Спас районында, Ульяновск өлкәсе чигендә диярлек урнашкан. XIX гасыр уртасына караган Троица чиркәве зурлыгы белән таң калдыра, ул әлегә эшләми. Бәхеткә, аны торгызуга тотынган фидакарьләр табылган инде һәм без уңышка бик өметләнәбез. Ә эшләү җиңел булмады: яңгыр да, көчле җилләр дә булды. Ләкин хис-кичерешләр өстенрәк булып чыкты – рәхәтлек алып кайттык. Анда архитектура искиткеч, – дип билгеләп үтте Альберт Шиабиев.

Проектның даими катнашучысы, Чистай рәссамы Наталья Ларионова аңа кече Ватаны якынрак булуын әйтә, шуңа күрә дүртенче ел рәттән ул Чистай районы храмнарын сайлый.

– «Умиление» храмын мин йөрәгем белән сайладым: ул мине үзе чакырган кебек булды, аны кәгазьгә төшерәсе килде. Аның тирә-ягында озак йөрдем, аны төрле яктан карадым. Миңа тышкы матурлыгын гына түгел, ә нәкъ менә үз почмагымны табу мөһим иде, – дип сөйләде рәссам.

Күргәзмәгә килүчеләрнең игътибарын танылган рәссам, заманча импрессионизмның күренекле вәкилләренең берсе Бато Дугараржапов эше җәлеп итте. Аның «Төш вакыты» исемле картинасы Алексеевск районының Сакон авылындагы дебаркадерны сурәтли.

– Бу эш һәрвакыт игътибарны җәлеп итә, – диләр күргәзмәгә килүчеләр. – Ул үзенең катлаулылыгы һәм фактурасы белән башкалардан сизелерлек аерыла. Картина үзенә бертөрле ракурс таләп итә: аны ерактан карарга киңәш итәләр – нәкъ менә шул вакытта импрессионистик язуның бөтен куәте күренә, аны якыннан күз белән күрү авыррак. Килүчеләр сүзләренчә, тәэсирләр шаккатыргыч.

– Проектның географиясе таң калдыра – рәссамнар илнең төрле төбәкләреннән килә, аларның стильләре һәм техникасы кайчак кардиналь рәвештә аерыла, әмма аларның барысын да ихлас рухилык һәм иҗатка чиксез мәхәббәт берләштерә – дип сөйләде Антонина Витальевна.

Күркәм гадәт буенча пленэр вакытында ясалган барлык эшләр Чистай епархиясенә бүләк ителәчәк. Күргәзмә 2 августка кадәр эшләячәк.